Transport

Dagelijks worden er duizenden landbouwdieren over verre afstanden door Europa vervoerd. Dicht op elkaar gepakt staan de dieren in overvolle veewagens. Soms duren de transporten wel vijftig uur. Extreme weersomstandigheden, zoals kou of hitte, zijn geen reden voor de chauffeur om te stoppen. Eenmaal aangekomen op de bestemming zijn veel dieren uitgeput, uitgedroogd of dood.

Miljoenen dieren

In 2011 exporteerde Nederland bijna zeven miljoen biggen naar verschillende landen in Europa. Meer dan 1,5 miljoen van deze levende biggen werden op transport gezet naar Italië, Spanje, Polen, Roemenië en Hongarije. In hetzelfde jaar importeerde Nederland bijna 900.000 jonge kalveren. Meer dan 200.000 van deze dieren kwamen van ver, bijvoorbeeld uit Polen, Litouwen of Ierland.


In Europa worden jaarlijks minstens zes miljoen landbouwdieren vervoerd over lange afstanden.

Runderen in veewagen

Runderen in veewagen

Stress

Het inladen van dieren in veewagens veroorzaakt veel stress. Bijvoorbeeld doordat veel dieren na een leven in een donkere stal voor het eerst zonlicht zien. Of doordat het er nog al eens ruw aan toegaat. In de wagen staan ze dan dicht op elkaar, vaak samen met dieren uit een ander hok of een andere stal. Dat geeft veel onrust en extra stress. Tijdens het transport kan er van alles misgaan. Tijdens de lange reizen krijgen de dieren vaak niets te eten of te drinken, omdat ze er niet goed bij kunnen of omdat de chauffeur niet stopt. De wettelijk voorgeschreven rij- en rusttijden worden stelselmatig overtreden. Een reis kan soms wel 50 uur duren. Vooral tijdens de verre reizen naar Zuid-Europa, waar het zomers erg heet is, hebben de dieren het in de volle veewagens zwaar te verduren. Vaak zijn de dieren aan het eind van de reis volkomen uitgeput en uitgedroogd. Veel dieren overleven de reis niet eens.


In de praktijk blijkt: Hoe langer de transporten duren, hoe meer dierenleed ze veroorzaken.

Varkens zijn slechte reizigers

Varkens zijn slechte reizigers

Dieren kunnen er slecht tegen

Veel dieren kunnen niet goed tegen het vervoer. Varkens zijn een voorbeeld van slechte reizigers. Na 4,5 uur rijden kunnen ze al misselijk worden en gaan braken. Een transport van Nederland naar Spanje duurt al gauw 16 uur. Desondanks is het toegestaan om varkens 24 uur te vervoeren voordat ze moeten worden uitgeladen om te rusten. Onderzoekers hebben aangetoond dat de stress en het slechte dierenwelzijn tijdens het transport - en kort voor de slacht - óók slecht zijn voor de kwaliteit van het vlees.

Verspreiding van ziekten

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat transport zowel dierziekten als op mensen overdraagbare ziekten kan verspreiden. De stress van het transport schaadt het immuunsysteem van de dieren en daardoor zijn ze vatbaarder voor ziekten. Tijdens en na de reis kunnen de dieren besmettelijke ziekteverwekkers verspreiden en zo ziekten overdragen op andere dieren.

Veetransporten kunnen dierziekten verspreiden. Op deze manier kwam
in 2001 Mond- en Klauwzeer Nederland binnen.

Waarom dieren levend vervoerd worden

Dat de dieren levend vervoerd worden heeft allerlei economische redenen, die per land kunnen verschillen. Een paar voorbeelden: vlees van Engelse schapen die in Frankrijk geslacht worden, kan als Frans vlees verkocht worden en levert daardoor meer op. Nederland heeft meer hokken voor jonge kalveren dan er dieren zijn en daarom importeert Nederland jaarlijks grote aantallen pas geboren kalveren.  

Hoe weten we dit?

Cameramensen van Compassion in World Farming en andere dierenbeschermingsorganisaties volgen regelmatig veetransporten. Ze filmen de situatie en documenteren wat ze zien. Ook de Europese Unie zelf, en haar lidstaten, geven in officiële stukken toe dat de regels voor veetransport stelselmatig overtreden worden.

Eind 2012 stonden 31 stieren, na een reis van 2.000 kilometer, 6 dagen vast op de Bulgaars-Turkse grens, omdat Turkije de veewagen niet wilde toelaten en Bulgarije hem niet terug wilde. De stieren zijn al die tijd de veewagen niet uit geweest.

Film: Veetransport naar landen buiten de EU. Waarschuwing: deze film bevat schokkende beelden.

Verre veetransporten buiten de Europese Unie

Verre veetransporten buiten de Europese Unie brengen veel problemen met zich mee. Tijdens intercontinentale transporten sterven regelmatig veel landbouwdieren. In december 2009 verdronken, tijdens een transport van Uruguay naar Syrië, ruim 17.000 runderen en 10.500 schapen toen het schip kapseisde in een storm bij de kust van Tripoli. In maart 2012 stierven zo’n 2.000 runderen op het schip Gracia del Mar terwijl ze op weg waren van Brazilië naar Egypte.

Transport problemen

Europese regelgeving

De Europese Unie heeft ingewikkelde regels voor veetransporten, maar in de praktijk worden die nauwelijks gehandhaafd. De huidige Europese regels staan toe schapen en runderen 29 uur (met één uur pauze) en varkens 24 uur lang te vervoeren. Na een rustperiode van 24 uur mag er dan weer een nieuwe reis beginnen. Volgens de huidige regels wordt er dus geen grens gesteld aan de afstand waarover dieren vervoerd mogen worden en ook niet aan de duur van de transporten.

Problemen bij de handhaving van regels

Veel transporteurs negeren de Europese regels en veel landen falen in het handhaven van de wet. Veel voorkomende overtredingen zijn onder andere:

  • Het stelselmatig overtreden van de rij- en rusttijden
  • Onjuiste of onvolledige gegevens in de verplichte routeplannen
  • Dieren krijgen niet het voedsel en het water waar ze volgens de wet recht op hebben
  • Het overschrijden van het toegestane aantal dieren
  • Onvoldoende stahoogte
  • Het gebruik van voertuigen die niet voldoen aan de wettelijke normen voor reizen van meer dan acht uur
  • Het transporteren van dieren in slechte conditie

Het kan anders!

Het is helemaal niet nodig om dieren over grote afstanden te vervoeren voordat ze geslacht worden. Het is immers goed mogelijk om na de slacht de karkassen in koelwagens te vervoeren. De techniek die dit mogelijk maakt is al meer dan 100 jaar bekend en wordt ook massaal gebruikt. Meer dan de helft van de Nederlandse vleesexport gaat als gekoeld vlees of karkas de grens over.

Wat vinden wij?

Meer weten of lezen?

Wij bevelen de volgende rapporten aan:

 


Deel deze pagina

Wil je ook de dieren helpen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!