Met het welzijn en de gezondheid van kippen die speciaal gehouden worden voor hun vlees is veel mis, zo blijkt uit recente wetenschappelijke publicaties. Het is dan ook de hoogste tijd dat er wettelijke regels komen.

De kip die u in de supermarkt koopt is helemaal geen kip, maar een kuiken dat in de bio-industrie in amper zes weken tijd in een moorddadig tempo is vetgemest tot een slachtgewicht van zo'n twee kilo. De snelheid waarmee het kuiken groeit is volkomen onnatuurlijk: nog geen 30 jaar geleden deed een kuiken er twee maal zo lang over om hetzelfde slachtgewicht te bereiken! Het kan niet anders of deze onnatuurlijke, snelle groei moet wel tot ernstige problemen leiden.

Soms zitten er wel 50.000 kuikens in één stal.

Wetenschap

In 2000 publiceerde het Wetenschappelijk Comité voor Diergezondheid en Dierenwelzijn (SCAHAW) van de Europese Unie een schokkend rapport, waarin talloze gezondheids- en welzijnsproblemen van vleeskuikens beschreven worden. Een groot aantal van deze problemen vinden hun oorzaak in het selectief fokken van de kuikens om een zo snel mogelijke groei en een efficiënte voedselconversie te bereiken. Pootgebreken en hartklachten komen vaak voor en de sterfte onder vleeskuikens is, volgens het Wetenschappelijk Comité, maar liefst zeven maal zo hoog als onder jonge legkippen.

Kreupel

Vleeskuikens groeien zó snel dat hun poten na een tijdje het gewicht van het dier niet meer goed kunnen dragen. Dit kan leiden tot een gebrekkige ontwikkeling van het kraakbeen. Ook infectieziekten als gevolg van de snelle groei komen vaak voor.
De gevolgen zijn duidelijk te zien. Vleeskuikens zijn vaak kreupel. In vergelijking met andere kippen zijn ze nauwelijks actief. Ze zitten of liggen vaak en wanneer ze proberen te lopen hebben ze daar grote moeite mee. Vaak lukt het niet overeind te komen of het evenwicht te bewaren zonder de vleugels te gebruiken. Er is ook wetenschappelijk bewijs dat de kreupelheid pijn veroorzaakt. Kreupele dieren die konden kiezen tussen normaal voer en voer waarin een pijnstiller verwerkt was kozen vaker voor het laatste dan niet-kreupele dieren. Deze voorkeur werd nog sterker naarmate de kreupelheid ernstiger was.

Hartfalen

Ook het hart kan de snelle groei van de kuikens moeilijk bijbenen. Als gevolg van de hevige hartinspanningen komt bij veel kuikens vocht in de buikholte, waardoor het dier sneller moet gaan ademen en de longen verstopt raken. Deze ziekte, ascites, komt wereldwijd bij ca. vijf procent van de vleeskuikens voor en is volgens SCAHAW een van de belangrijkste doodsoorzaken voor vleeskuikens. Ook komt het voor dat het hart er plotseling mee ophoudt: ogenschijnlijk gezonde kuikens beginnen opeens met hun vleugels te flapperen, verliezen het evenwicht, vallen neer en sterven, meestal binnen één minuut.

Overvolle stallen

Bovendien zorgen de overvolle stallen, waarin de kuikens opgroeien, voor ernstige problemen. De meeste stallen zijn zó vol dat de dieren, wanneer ze hun slachtgewicht naderen, nauwelijks nog bewegingsruimte hebben. Een gemiddelde dichtheid van 20 vetgemeste kuikens per vierkante meter is niet ongebruikelijk. Ter vergelijking: dit komt neer op 4 à 5 kippen op het oppervlak van één krantenpagina!
Daarnaast beïnvloedt de hoge bezettingsgraad ook andere factoren die voor welzijn en gezondheid van belang zijn, zoals de temperatuur, de vochtigheidsgraad en de kwaliteit van strooisel en lucht. Hoe voller de stal, hoe vuiler het strooisel bijvoorbeeld raakt. Deze vervuiling veroorzaakt bij deze dieren, die weinig bewegen en vaak met poten of borst in contact komen met het strooisel, allerlei huidklachten, variërend van pijnlijke plekken tot zweren en blaren. Volgens SCAHAW zijn deze klachten van alle gezondheidsklachten in de laatste 30 jaar het meest toegenomen.
SCAHAW stelt in haar rapport dat het welzijn slechter wordt naarmate de stallen voller zitten. Om welzijnsproblemen grotendeels te vermijden bevelen de wetenschappers aan gemiddeld niet meer dan 12,5 dieren per vierkante meter te houden.

Consument

Niet alleen de gezondheid van de dieren is in het geding door de wantoestanden in de vleeskuikenindustrie. Salmonella en campylobacter zijn bacteriën die bij de consument ernstige voedselvergiftiging kunnen veroorzaken en die op grote schaal voorkomen. In de zomer van 1998 constateerde de Consumentenbond bij 14% van de onderzochte kipfilet besmetting met salmonella. Maar liefst 64% was besmet met campylobacter.

Wet- en regelgeving

In Nederland alleen al leven zo'n 54 miljoen vleeskuikens. Elk jaar weer worden er in ons land meer dan 450 miljoen vleeskuikens geslacht. Voor de Europese Unie is dit aantal zelfs zo'n 6 miljard (6.000.000.000!) kuikens!
In 2010 worden in Europa voor het eerst speciale regels voor het welzijn van vleeskuikens van kracht. Deze regels zijn echter bijzonder slap. Er wordt nauwelijks iets gedaan aan de overvolle stallen en ze gaan helemaal voorbij aan het selectief fokken voor snelle groei. Er is echter één lichtpuntje: de EU verplicht zichzelf en haar lidstaten om de regels na een tijd opnieuw te bekijken en mogelijk aan te scherpen. Compassion in World Farming is daarom vastbesloten in Europa op te blijven komen voor de vleeskuikens en aan te dringen op het snel verbetreren van de wet!

(Dit artikel is gebaseerd op het rapport van het Wetenschappelijk Comité voor Diergezondheid en Dierenwelzijn van de Europese Unie (maart 2000)

Rapport over vleeskippen

In ons uitgebreide rapport "The welfare of broiler chickens in the European Union" lees je meer over het treurige leven van de miljarden kuikens die gefokt, gemest en geslacht worden voor hun vlees. je kunt het rapport hier downloaden.