Het welzijn van varkens in de EU

Elk jaar worden in de Europese Unie ongeveer 250 miljoen varkens geslacht. Verreweg de meeste dieren groeien op in de bio-industrie.

Er zijn twee soorten varkens op de bedrijven:
Fokzeugen, die gehouden worden om biggen voort te brengen
Mestvarkens, die gehouden worden voor hun vlees

Fokzeugen, de moedervarkens

De meeste zeugen worden gedurende hun 16,5 week durende zwangerschap in ligboxen gehouden. Deze kooien zijn zo nauw dat de dieren zich niet eens kunnen omdraaien. De dieren blijven er in, zwangerschap na zwangerschap. Vanaf 2013 mogen deze zeugenkooien alleen nog maar gedurende de eerste vier weken van de zwangerschap gebruikt worden. EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid heeft echter geconcludeerd dat het houden van zeugen in ligboxen gedurende de eerste vier weken van de zwangerschap hun welzijn en gezondheid schaadt.

Compassion in World Farming vindt dat het gebruik van ligboxen helemaal moet worden verboden, dus óók gedurende de eerste 4 weken van de zwangerschap. In Groot Brittannië en Zweden is dat al het geval.

In meer natuurlijke omstandigheden bouwt een zeug zo'n twee dagen voordat de biggen ter wereld komen een nest, van gras takken en bladeren. In de bio-industrie wordt de zeug in een kraamhok gezet. Opnieuw staat ze vast tussen stalen stangen en kan ze zich nauwelijks bewegen. Ze kan zelfs niet eens normaal gaan liggen. Tussen het staal kan ze haar instinct niet volgen en geen nest bouwen. Ze kan niet behoorlijk voor de biggen zorgen. De zeug blijft in het kraamhok totdat de biggen worden weggehaald als ze drie of vier weken oud zijn.

Compassion in World Farming vindt dat kraamhokken moeten worden verboden. Hoewel boeren beweren dat de kooien nodig zijn om te voorkomen dat de zeugen op de biggen gaan liggen (doodliggen) toont recent onderzoek aan dat goed ontworpen stallen met veel ruimte voor de zeugen net zo effectief kunnen zijn om sterfte onder de biggen te voorkomen. In Zwitserland, waar kraamhokken al verboden zijn, is de sterfte onder biggen niet hoger dan op bedrijven waar de zeugen nog vast staan.

Mestvarkens

De meeste mestvarkens in de EU leven binnen, in overvolle, kale en vaak vuile stallen. Ze staan op betonnen vloeren, vaak met roosters of spleten, en zonder stro of ander materiaal om op te liggen. Volgens de huidige, Europese regels hoeft een varken van 100 kilo niet meer dan 0,65 m2 oppervlak te hebben. Voor lichtere (jongere) varkens is de ruimte nóg beperkter!

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat varkens in de natuur zeer actief zijn en 75% van hun tijd besteden aan het zoeken van voedsel en het onderzoeken van hun omgeving. In de bio-industrie is dat onmogelijk. Door gebrek aan stro en ander natuurlijk materiaal kunnen de dieren hun natuurlijk gedrag niet uiten. Verveeld en gefrustreerd bijten ze vaak in elkaars staarten. Om dit te voorkomen knippen veel boeren (een deel van) de staart af. Volgens een rapport van de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) uit 2007 worden bij 90% van de varkens staarten geknipt, ondanks het verbod op routinematig staartknippen dat sinds 2003 in de EU geldt.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de correcte manier om staartbijten tegen te gaan niet staartknippen is, maar de varkens onder goede omstandigheden te houden. De Europese wet verplicht boeren de dieren stro te geven of ander, vergelijkbaar materiaal waarmee ze hun natuurlijke gedrag kunnen uiten. De meeste boeren houden zich echter niet aan dit voorschrift.

Compassion in World Farming dringt er bij de EU en de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat de regels voor de varkenshouderij worden nageleefd, zoals dat al gebeurt in Zweden, Finland, Litouwen, Noorwegen en Zwitserland.

Castratie

Elke dag worden in de EU ongeveer 250.000 biggen gecastreerd. Meestal gebeurt dat zonder verdoving en is de ingreep zeer pijnlijk. In Noorwegen is castratie vanaf 2009 verboden en in Zwitserland mogen biggen vanaf dat jaar niet meer zonder verdoving gecastreerd worden. Ierse en Britse biggen en de meerderheid van de Spaanse en Portugese biggen worden niet gecastreerd, terwijl in Nederland binnenkort alle biggen vóór de castratie verdoofd zullen worden met gas.

Compassion in World Farming is voor een volledig verbod van castratie in de Europese Unie.

Hoe varkens gehouden moeten worden

Varkens moeten bij voorkeur gehouden worden op goed beheerde bedrijven, waar ze naar buiten kunnen. Als dat niet mogelijk is dan moeten de stallen goed geventileerd zijn en moet er stro, veel ruimte en daglicht zijn.

Varkens zijn zeer intelligente dieren, die een prikkelende en stimulerende omgeving nodig hebben.

We zeggen ja tegen:
Ruimte om door de stal te bewegen
Uitloop naar buiten
Stro om in te wroeten en op te rusten

Nee tegen:
Alle verminkingen zoals castratie
Krappe kooien voor zeugen
Kale hokken waar niets te doen is

Consument?

Iedereen die varkensvlees wil eten kan kiezen voor beter, diervriendelijker geproduceerd vlees. Waar je dat kunt vinden en hoe je het herkent lees je op vindbetervlees.nl.

Meer lezen?

Deze pagina is gebaseerd op diverse recente rapporten over de varkenshouderij. een overzicht vind je hier.